Nhà Gươl truyền thống đang mất dần

Nhà Gươl là một công trình cấu trúc nhà truyền thống tiêu biểu , một loại hình văn hóa phi vật thể của dân tộc người Cơ-tu ở huyện miền núi Nam Đông. Thế nhưng , qua Hai ba lần tìm hiểu về nhà Gươl ở các thôn ở Nam Đông , chúng tôi chỉ ghi nhận được ba ngôi nhà Gươl theo cấu trúc truyền thống Cơ-tu. Ngoài nhà Gươl ở thôn A Xăng ( xã Thượng Long ) còn khá nguyên lành. Một ngôi Gươl mang phong cách Cơ-tu còn kiên cố tọa lạc ở thôn Dỗi ( xã Thượng Lộ ) , cũng làm bằng nguồn tài trợ của đề án ngoại bang. Ngôi Gươl ở thôn A Ka ( xã Thượng Quảng ) chỉ còn trơ khung gỗ , mái lá mục nát , thang gác gỗ , sàn nứa Đổ nát tơi tả. Gươl làm từ năm 2000 , nhưng bằng kinh phí tương trợ của một tổ chức nước ngoài. 

Một nhà cộng đồng bằng bê tông cốt thép,
với dáng dấp của nhà gươl Cơ tu

Một cán bộ Học hỏi văn hóa các dân tộc thiểu số tại Huế cho biết , cả huyện miền núi Nam Đông có hơn 45% dân số là đồng bào các dân tộc thiểu số , nhưng chỉ còn độc nhất một nhà Gươl đúng “chất” Cơ-tu ở thôn A Xăng ( xã Thượng Long ). Dồi dào nhà Gươl khác đã lần lượt biến mất. Sự mai một của thiết chế nhà Gươl tất yếu đã kéo theo sự mai một các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Cơ-tu. 

Ông Hồ Văn Bó - Phó chủ toạ UBND xã Thượng Quảng cho biết , nhà Gươl được giá phỏng những mái đình xưa của người Kinh dưới xuôi vậy , nhưng ở đây nó sắp sập rồi , phải dỡ bỏ đi thôi. Muốn làm lại Gươl mới phải tốn hàng trăm triệu đồng , dân mình lấy đâu ra tiền , gỗ lá giờ cũng hiếm lắm. 

Tổng hợp từ: http://congtythietkenoithatdangcap.blogspot.com/